U sadašnje vrijeme,avioprevoznici su odgovorni za više od 2% globalnih emisija CO2, koje ih svrstavaju među top 10 zagađivača vazduha.Sa druge strane, gradovi širom svijeta pokušavaju da se izbore sa zagađenim vazduhom i bukom, kao i velikim gužvama u saobraćaju. Cijene baterija postaju sve niže, avio ndustrija se polako okreće “zelenim rješenjima”, pa električni avioni predstavljaju savršeno rješenje.Električni pogon vazduhoplova, našao je svoju primjenu pri tehnološkom razvoju efikasne akumulacije električne energije u baterije male mase i pri realizaciji efikasnog prikupljanja sunčeve energije i njene transformacije u električnu. Prvo su razvijane vojne male letjelice, mete tzv. dronovi („trutovi“) za vježbanje gađanja sa protivavionskim sredstvima, zatim bespilotne i pilotirane letelice, razne namjene.
U Francuskoj je 2007. godine poletio prvi laki avion BL1E “Electra”sa elektromotorima, snage 18kW, sa litijum-polimer baterijama. To je prvi takav aviona koji je dobio dokumenta o plovidbenosti i ako mu je dolet svega 50 km.
Prva jedrilica na solarni pogon “SUNSEEK” sa kojom je Eric Raymond preletio USA još davne 1990.godine.Ova ekspedicija je krenula iz Southern California a nakon 21.leta, prelet je završen sa slijetanjem u North Carolina,na istom mjestu gdje su braća Wright prvi put poletjeli. Ovim činom“Seeker” je ušao u istoriju kao prva solarna jedrilica koja je preletjela USA.“SOLAR FLIGHT” projekat se poslije ovoga uspjeha nastavlja sa novim projektima kao što su “Seeker II” koji bilježi nove rekorde tj.prvu evropsku turu i prelet Alpi. Uspjeh za uspjehom Solar flight kruniše sa “Seeker Duo” prvom dvosjed jedrilicom na solarni pogon.
Projekat “SUNSTAR” je tzv.” HALE “ jedrilica /High Altitude Long Endurance/
U bliskoj budućnosti poslije uspješno realizovanih solarnih projekata očekujemo “SOLAR TRANSPOTER” avion koji je projektovan za 6 osoba.
Jedna od pionirskih kompanija u ovom sektoru je slovenački proizvođač ultra lakih aviona Pipistrel. Za sad su jedini u svijetu koji serijski proizvode i isporučuju električne avione dvosjede i trenažne električne avione.
“Pipistrel” je takođe ušao u istoriju sa jedrilicom “TAURUS G4” četverosjed jedrilicom/na elektro pogon /prvi let je obavljen 2007. godine./ Sa ovomjedrilicom Pipiatrel je učestvovao u “NASA Green Flight Challenge” u Octobru 2011.godine i naravno pobjedili.Sa ovom jedrilicom su letjeli 200 milja bez slijetanja.
Pipistrelov “ALPHA ELECTRO/WATTsUP/” prvi put je predstavljen u Francuskoj /Salon de Blois/ na aeromitingu 30.08.2014. U junu 2019.godine je Pipistrelov avion “ALPHA ELECTRO” uspešno završio prvi let na električni pogon u Norveškoj. Ova zemlja želi da elektrifikuje kompletan lokalni vazdušni saobrac´aj do 2040. godine, a prve putničke letove avionima na električnu energiju očekuje od 2025. godine.
Pipistrel je u Jun 2020.godine dobio EASA “Type Certified” za elektro avion “VELIS-ELECTRO”.Tako da Pipistrel postaje vodeći proizvođač “zelenih” aviona u svijetu.
Pored Pipistrela,u Švajcarkoj se razvija i avion “H-55”.Tim iz “Solar Impuls-a” kojeg predvodi pilot i osnivač ovog projekta André Borschberg je već u završnoj fazi ispitivanja ovoga aviona.Prvi uspješan test let je obavljen 26.06. 2019. u trajanju od 1h.
U ovu “trku” ulazi i Cessna sa svojim projektorm “CESSNA CARAVAN” sa 9 sjedišta,pa je samim tim za sada ovo najveći avion koji se testira na elktro pogon.
Vodeći proizvođači u komercionalnoj avijaciji poput “BOEING” i “ERBAS” već imaju razvijene idejne projekte za komercijalnu avijaciju.Za sada je u opticaju hibridna varijanta dok se na baterijskom polju ne desi “revolucija”.
Spisak eletričnih aviona koji su do sad napravljeni i testirani možete pogledati OVDJE.
Utrka na polju “zelene aviajacije” je sve brža tako da u skorije vrijeme možemo očekivati sve masovniju upotebu ovih letjelica.
